Coaching można rozumieć jako metodę wspierania rozwoju stanowiącą odrębną, świadczoną przez profesjonalistów usługę. W takim rozumieniu można mówić o byciu coachem jako o pełnieniu pewnej roli zawodowej – podobnie jak w wypadku trenera czy konsultanta. Przykładowa definicja tak rozumianego coachingu, pochodząca ze strony International Coach Federation (ICF), brzmi:
Coaching jest partnerską współpracą z klientami w prowokującym do myślenia i kreatywnym procesie, który inspiruje ich do maksymalizacji swojego osobistego i zawodowego potencjału.
Coaching to partnerska, profesjonalna relacja służąca uczeniu się i osiąganiu indywidualnych celów. Opiera się na refleksji, poszukiwaniu pomysłów i eksperymentowaniu z nowymi zachowaniami. Podczas pracy coach może wykorzystywać różne podejścia, np. skoncentrowane na rozwiązaniu. Coach pomaga Ci przyjrzeć się wybranemu aspektowi Twojego życia, określić potrzebne zmiany, a następnie wprowadzić je w życie. Możesz skorzystać z jego wsparcia w poszukiwaniu motywacji i energii do działania, ale także w planowaniu złożonych projektów czy radzeniu sobie z wewnętrznymi i zewnętrznymi przeszkodami.
Coaching jest metodą ustrukturyzowaną do pewnego stopnia, ma wspólne ramy, początek i koniec. Rolą coacha jest współtworzenie tego procesu i dbanie o jego ciągłość oraz spójność. Proces coachingowy to zbiór sesji coachingowych, które dostosowane są do potrzeb klienta. Zwykle jest to sesja zerowa (często nazywana sesją „chemii”) oraz od 3 do 9 sesji właściwych. Jedna sesja zazwyczaj trwa od około 30 do 90 minut. Te parametry są zależne od potrzeby klienta, specjalizacji coacha oraz podejścia coachingowego.
Sesja coachingowa ma określoną strukturę, która pomaga uporządkować kolejność zadawanych pytań. Niezależnie od tego, z jakiego podejścia korzystamy, w trakcie rozmowy powinno wydarzyć się 6 etapów:
Czynniki budujące relację to między innymi empatia, akceptacja i autentyczność, a także sposób komunikowania się: odpowiednio dobrany ton, tempo, natężenie i modulacja głosu. Zastosowanie sformułowań łagodzących i odzwierciedlania pomaga budować bezpieczną przestrzeń. Kluczowym zadaniem coacha na tym etapie jest zbudowanie zaufania oraz szacunek do autonomii klienta. Coach wciela postawę coachingową – jest otwarty, ciekawy, neutralny i pozbawiony osądów. Takie warunki umożliwiają klientowi zaangażowanie, refleksję i uczenie się, jak w pełniejszy sposób korzystać ze swoich talentów i mocnych stron. W pozycji coacha nie ma miejsca na udzielanie rad; jest za to przestrzeń na towarzyszenie osobom i grupom w poszerzaniu ich pola widzenia i myślenia.
Długoterminowy kontrakt na spotkania coachingowe jest podstawowym porozumieniem, które zapoczątkowuje serię sesji. Większość procesów trwa od trzech do sześciu miesięcy. Kontrakt to indywidualna umowa, w której coach i klient wspólnie wypracowują jasne zasady:
Współpraca w kontekście biznesowym
W przypadku procesów realizowanych wewnątrz organizacji, kontrakt często przybiera formę trójstronną (pomiędzy coachem, klientem a sponsorem, np. przełożonym lub działem HR). W takim procesie wspólnie ustalamy cele biznesowe, jednak treść samych sesji pozostaje całkowicie poufna. Dzięki temu organizacja zyskuje realizację celów strategicznych, a klient bezpieczną przestrzeń do autentycznego rozwoju.
W treści kontraktu może znaleźć się zapis o nagrywaniu sesji na potrzeby rozwoju coacha oraz informacje regulujące politykę poufności (zgodnie z RODO). Poza kontraktem długoterminowym, coach podczas każdej sesji dba o bieżące ustalenia na dane spotkanie. Zaproszenie może brzmieć: “OK, mamy teraz dla siebie 40 minut. Co według Ciebie jest najważniejsze do zrealizowania dzisiaj?”. Pytania o cele i priorytety wprowadzają klienta w rolę „kapitana swojego statku”. To klient jest ekspertem w swoim własnym życiu i zachowuje bieżącą kontrolę nad przebiegiem każdej sesji.
Częstą praktyką podczas rozpoczęcia pracy z nowym klientem jest założenie nowego folderu lub osobnej sekcji w segregatorze. Coach zazwyczaj przechowuje tam notatki z każdej sesji oraz wszystkie pomoce wykorzystywane w pracy.
Na tym etapie coach wspiera klienta w poszukiwaniu informacji o tym, gdzie znajduje się w danym momencie i dokąd zmierza. Coach "tworzy doświadczenie" z klientem, który projektuje swoją indywidualną strategię rozwoju.
Podstawą jest zadawanie pytań otwartych, które poszerzają świadomość rozmówcy – zwracają jego uwagę na aspekty, których dotychczas nie uwzględniał. Elementem stylu coachingowego jest dbanie o to, by rozmówca miał okazję „usłyszeć sam siebie” – pomaga w tym stosowanie odzwierciedlania lub parafrazy.
Coaching, którego uczymy w Think Twice — Contemporary learning i Erickson Coaching International (The Art & Science of Coaching), jest realizowany w podejściu skoncentrowanym na rozwiązaniach i włącza wiedzę z zakresu neurobiologii, aby wspierać trwałe zmiany w sposobie myślenia. Korzystamy z poziomów logicznych jako punktu odniesienia, co pozwala odnaleźć najlepszy punkt interwencji prowadzącej do pożądanej zmiany. Poziomy logiczne w powiązaniu z Ramą Rezultatu to fundamentalne elementy rozmowy w tym podejściu.
Coach wspiera klienta w tworzeniu planu działania, który przybliża go do pożądanego rezultatu. Podczas gdy w poprzednim etapie klient często generuje wiele pomysłów, tutaj coach pomaga wybrać konkretne, możliwe do wykonania kroki. Coach wspiera samodyscyplinę klienta oraz utrzymuje go w stanie odpowiedzialności za to, co zobowiązuje się zrobić. W idealnej sytuacji klient tworzy swój własny plan działania. Coach może zasugerować ćwiczenie lub zadanie, ale robi to w sposób partnerski – ostateczna decyzja o podjęciu działania należy wyłącznie do klienta.
Na tym etapie coach prosi klienta o refleksję nad tym, co było dla niego najbardziej użyteczne podczas spotkania. Pytania takie jak: “Jaka była wartość tej sesji dla Ciebie?” lub „Czego się dowiedziałeś o sobie?” pomagają połączyć zaplanowane działania z uczeniem się w chwili obecnej.
Coach kończy sesję, znajdując sposób na docenienie klienta, zauważając jego cele i zaangażowanie. W zależności od stylu prowadzenia, coach może też określić własne korzyści: czego nauczył się dzięki pracy z danym klientem.
Poza strukturą sesji, pracę coacha reguluje Kodeks Etyczny ICF. W praktyce oznacza to:
Podsumowując, coaching jest sprawdzoną metodą pracy o skuteczności potwierdzonej badaniami naukowymi. Jego efektywność zależy od jakości relacji między coachem a klientem oraz od gotowości do eksperymentowania i zaangażowania się w proces zmiany.
Jeżeli rozważasz rozwój w roli coacha, zapraszamy Cię na bezpłatne konsultacje, podczas których porozmawiamy o Twojej ścieżce rozwoju.
Umów się na konsultacje z Izabela Dołęgiewicz.
.jpg)
